آیا هر چیزی ممکن است؟

"چرا مردم فریفته‌ی شبه علم می‌شوند؟ معمول‌ترین پاسخ این است که بشر به رازها و توجیهات ساده نیاز دارد و شبه علم هردو را ارائه می‌کند. چقدر زندگی بدون مثلث برمودا، مسافرانی از فضای خارجی، تله‌پاتی، روان‌جنبشی، فعالیت ارواح شریر، و گه‌گاه برخورد تقریبی سیارات ملال‌آور و خاکی می‌شد. روز بدی دارید؟ به جدول طالع و نقشه‌ی زیست‌آهنگ خود مراجعه کنید...برای درک اصول بنیادی شبه علم لازم نیست نابغه باشید."

"دفاعیه‌ی اصلی شبه علم در چهار کلمه خلاصه می‌شود:هر چیزی ممکن است."

"افسانه‌ها و "توضیح‌داده‌نشده‌ها" وجوه اشتراک زیادی دارند...ویژگی‌های بشقاب‌های پرنده، پدیده‌ی ارواح شریر، و خون‌آشام‌ها فقط به برکت قصه‌هایی که درباره‌شان نقل می‌شود وجود دارند- قصه هم "منطق" درونی خود را دارد- ولی فقط به شرطی که از ادعاهای بااساس جدا باشند. وقتی وارد دنیای خون‌آشام‌ها یا قلمرو بشقاب‌های پرنده می‌‌شوید، با آن‌چه از قبل می‌دانستید قطع رابطه می‌کنید. "می‌فهمید"، ولی فهم شما چیزی جز مشارکت خیالی در دنیایی که قصه در برابرتان می‌گشاید نیست. فهم علمی چیزی بیش از مشارکت خیالی می‌طلبد. دلیل و مدرک می‌طلبد. رابطه‌ای با آن‌چه شخص از قبل می‌دانسته می‌طلبد. شبه علم هرگز چنین فهمی را ایجاد نمی‌کند. شبه علم ارزش سرگرم‌کنندگی فراوانی دارد..."

     (از علم و نابخردی، دیزی ردنر و مایکل ردنر، ترجمه‌ی آزیتا قدسی راثی، انجمن فیزیک ایران، چاپ اول،١٣٧٣، ص ٧٩، ٩۶، ١٣٠-١٣١)

پ.ن: چند روز پیش، در محل کارم، سر ناهار، بحث طالع‌بینی پیش کشیده شد و یکی از دوستان با اعتماد به نفس زیاد گفت که تاثیر ستاره ها و طالع‌بینی حقیقت محض است. پرسیدم: یعنی اگر خود من در کشور دیگری مثل ماداگاسکار یا سوئد به دنیا می‌آمدم، فرقی با الانم نداشتم؟ بحث ادامه پیدا کرد و طبق معمول، شخصِ مخالف متهم شد که دیدش بسته است.

پ.ن٢: اگر دست کم یک بار به حاشیه‌ی علم گرایش داشتید، اگر معتقدید ممکن است حقایقی پشت مثلا فراروان‌شناسی و طالع‌بینی وجود داشته باشد، و اگر فکر می‌‌کنید وقت گذاشتن برای چیزی که می‌دانید مزخرف است ارزش ندارد، علم و نابخردی را بخوانید و گول اسم ناشرش را نخورید. "یاوه پیچ‌‌و‌خم‌های شگفت‌آوری دارد."

/ 18 نظر / 4 بازدید
نمایش نظرات قبلی
paris-texas

سلام. ممنون بابت ایمیل امیدوار بودم که از روی ایمیل بتونم اسمت رو بفهمم که خب نشد! البته اگه دوست داری اسمت مخفی بمونه به تصمیمت احترام می‌ذارم. از روی لحن نوشته‌هات حدس می‌زنم که دختر باشی درسته؟

مشیانه

برادر من با خود عمش هم مشکل دارم چه برسه به حاشیه اش گاهی فکر میکنم که علم تمام قوانین نانوشته انسانی رو زیر سوال میبره ...

علیرضا

متفکرانی هستند که اعتقاد دارند توی هر خرافهای یک حقیقتی هست (نظرات یونگ ) و بهنظر من هم درست است ولی برای مردم بیشتر جنبهی سرگرمیاش جالب است و یا یکجوری ناخودآگاه با اعتقاد به آنها سعی میکنند روی ضعفهاشان مرحم بگذارند. در گذشتهها هم در اطراف ناشناختهها از اینجور خرافات زیاد بوده ولی وقتی علم توضیحی برای آنها پیدا کرده آن خرافات هم کلاً یا تا حدود زیادی محو شدند.

محمد سرابی

راستش من به شبه علم عقیده دارم ولی درست عین اسمش "شبه علم" نه علم.

paris-texas

دوست عزیز ممنون که اسمت را گفتی البته گفته بودم که اصراری نیست و اگر دوست نداری بگی به تصمیمت احترام می‌گذارم. درکل دوست دارم کامنترهام رو بشناسم و ارتباط دوستانه و دوطرفه’ عمیق‌تری باهاشون داشته باشم خصوصن دوستانی که احساس می‌کنم بیشتر با هم هم‌سلیقه هستیم

جزیره در کهکشان

البته جان من درست میگی اما من هم به تو تویه میکنم کتاب جهان هولوگرافیک ترجمه ی داریوش مهرجویی رو بخون . بعد ببینیم چی میشه . البته منظورم این نیست که تو اگر توی سوئد به دنیا می اومد یبا الانت فرق داشتی و لی.... حالا بخون ... میس شانزه لیزه از جزیره در کهکشان

سعید

خرافه پرستی ابزار دست حاکمان ایدئو لوژی است.

هومن

عالي بود. سپاس‌گزارم. اين كتاب شاهكار است. كاش درس منطق را از دبستان آموزش مي‌دادند.

دست خیال

البته قرار دادن طالع بینی با برخورد سیارات کنار هم شاید چندان هم درست نباشه.( البته سنگهای آسمانی و سیارک ها منظورمه نه سیارات)برخورد مثلا سنگهای آسمانی با زمین و سایر سیارات مساله ای فیزیکیه که بارها انجام شده و احتمال فیزیکی وقوعش هم هست. اما در مورد متافیزیک ( و البته که نه خرافات و چرندیات آغشته به رسوم قدیمی و مذهب و نمونه هایی که ذکر کردید و ...) موارد تایید و نقض زیادی دارم لذا بهتره فعلا موضعی نگیرم.